14 Νοεμβρίου 2017

Ημερολόγιο

Μερικά παραλειπόμενα νέα για τα τροχαία, την Ευρωπαϊκή Κάρτα Αναπηρίας, τις παγίδες του διαδικτύου και το εντομοκτόνο Round-up
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 14 Νοεμβρίου 2017 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-308)

Τροχαία. Πήγα την Κυριακή στο Πολυτεχνείο στην εκδήλωση μνήμης για την Στέλλα και τον Γιάννη με κεντρικό ομιλητή τον Ιαβέρη. Ο οποίος προσπαθεί να ξυπνήσει τους Έλληνες όσον αφορά τη χαμένη τους αυτοεκτίμηση που τους κάνει αυτόχειρες, δολοφόνους, σακάτηδες όταν πιάνουν τιμόνι. Όσοι ήλθαν στην εκδήλωση παρατήρησαν ίσως τα νέα φανάρια που εγκατέστησε ο Δήμος στην είσοδο του Πολυτεχνείου αλλά και την φρέσκια διαγράμμιση από την στροφή προς Κουνουπιδιανά μέχρι την είσοδο του χωριού.

Κατά την άποψή μου, πρόκειται δυστυχώς για ένα ελλιπές έργο βιτρίνας. Η εισήγηση του Πολυτεχνείου ήταν να κατασκευαστεί κυκλικός κόμβος αλλά και πεζοδρόμια. Επιπλέον, δεν προβλέφθηκε τίποτα στο ύψος του Επαγγελματικού Λυκείου όπου κυκλοφορούν πολυάριθμοι μαθητές. Ούτε στο ύψος του σουπερ-μάρκετ Χαλκιαδάκης όπου και η στάση του αστικού λεωφορείου. Σημείο όπου πάλι διέρχονται πολυάριθμοι φοιτητές όλες σχεδόν τις ώρες της ημέρας.

Η διπλή διαχωριστική γραμμή δεν προβλέπει στροφή για την είσοδο στον Χαλκιαδάκη στο ρεύμα από Κουνουπιδιανά προς Χανιά!!! Δηλαδή όσοι έρχονται από Κουνουπιδιανά ΔΕΝ μπορούν να μπουν νόμιμα στον χώρο στάθμευσης του Χαλκιαδάκη στρίβοντας αριστερά, παρά μόνο αν παραβιάσουν διπλή διαχωριστική γραμμή.

Ο κ. Δήμαρχος απέδωσε τα προβλήματα σε παραλείψεις των τεχνικών υπηρεσιών του Δήμου και υποσχέθηκε να φροντίσει για την επίλυσή τους.

Ευρωπαϊκή Κάρτα Αναπηρίας. Σήμερα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υπάρχει αμοιβαία αναγνώριση της ιδιότητας των Ατόμων με Αναπηρία. Αυτό δυσκολεύει τη μετακίνηση των ΑμεΑ σε άλλες χώρες αφού η εθνική κάρτα ΑμεΑ ενδέχεται να μην αναγνωρίζεται. Γι’ αυτό λοιπόν η ΕΕ αναπτύσσει την Ευρωπαϊκή Κάρτα Αναπηρίας που θα αποτελέσει τη βάση ενός συστήματος αμοιβαίας αναγνώρισης.

Με την εν λόγω κάρτα τα ΑμεΑ θα αποκτήσουν ισότιμη πρόσβαση σε ορισμένα συγκεκριμένα προνόμια, ιδίως στους τομείς του πολιτισμού, της ψυχαγωγίας και των μεταφορών. Κατ’ αρχάς θα αναγνωρίζεται, σε εθελοντική βάση, από όλες τις χώρες της ΕΕ που συμμετέχουν στο σύστημα. Σε αυτές περιλαμβάνονται το Βέλγιο, η Κύπρος, η Εσθονία, η Φινλανδία, η Ιταλία, η Μάλτα, η Σλοβενία και η Ρουμανία.

Οι χώρες αυτές συμμετείχαν σε ένα πιλοτικό πρόγραμμα που χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τα κριτήρια χορήγησης της Ευρωπαϊκής Κάρτας Αναπηρίας θα συνεχίσουν να καθορίζονται από τα οικεία κράτη μέλη αλλά οι κάτοχοι της θα έχουν τα ίδια δικαιώματα πρόσβασης σε μουσεία, χώρους ψυχαγωγίας και αθλητικά κέντρα με τα ΑμεΑ της φιλοξενούσας χώρας.

Οι παγίδες του διαδικτύου. Οι εκπρόσωποι των τριών μεγάλων εταιρειών του διαδικτύου (Google, Facebook, Twitter) στις καταθέσεις τους στην Αμερικανική Γερουσία αποκάλυψαν τις μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν για να επηρεαστούν οι εκλογείς στις τελευταίες αμερικανικές εκλογές.

Χρησιμοποιήθηκαν ως δολώματα διαφημίσεις που αξιοποιούσαν τα θρησκευτικά πιστεύω, την ρατσιστική ιδεολογία και τον πατριωτισμό των ευφάνταστων χρηστών. Οι χρήστες που έδειχναν πως τους αρέσουν ή που αναδημοσίευαν τα σχετικά δημοσιεύματα έμπαιναν στο στόχαστρο των υπηρεσιών παραπλάνησης και λάμβαναν πολυάριθμες ψευδείς ειδήσεις σχετικά με τις εκλογές.

Έτσι κάνοντας like σε μια θρησκευτικού περιεχομένου φωτογραφία ή σε ένα αντίστοιχο δημοσίευμα, ο ανύποπτος χρήστης κατατασσόταν ως «συντηρητικός» και άρχισε να λαμβάνει μηνύματα που τον προέτρεπαν να ψηφίσει συγκεκριμένο υποψήφιο, κάτι που αποτελούσε σαφή προσπάθεια χειραγώγησης του εκλογικού σώματος. Όλη αυτή η εκστρατεία εκπορευόταν μάλιστα από κάποιες υπηρεσίες πληροφοριών ξένης χώρας και την καθιστούσε επικίνδυνη για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.

Προσοχή λοιπόν στα δημοσιεύματα, στις φωτογραφίες και στα σχόλια που κάνετε στο Facebook, στις αναρτήσεις σας στο Twitter και στα μηνύματα που ανταλλάσετε μέσω Google. Αποκαλύπτουν τα πολιτικά σας ενδιαφέροντα και είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν για να επηρεάσουν τη γνώμη σας και την ψήφο σας στις επόμενες εκλογές.

Αποκαλύψεις για το Round-up. Το εν λόγω ζιζανιοκτόνο είναι γνωστό και χρησιμοποιείται ευρέως και στην Ελλάδα. Περιέχει γλυφοσάτη (glyphosate) μια χημική ένωση που έχει χαρακτηριστεί ως «πιθανώς καρκινογόνα» από τον παγκόσμιο οργανισμό Υγείας.

Στο πλαίσιο της εκδίκασης της προσφυγής 3.500 ατόμων κατά της Μονσάντο, δηλ. της εταιρείας που κατασκευάζει το Round-up, αποχαρακτηρίστηκαν και δημοσιοποιήθηκαν χιλιάδες εσωτερικά έγγραφα. Τα οποία αποδεικνύουν ότι επί σειρά ετών η εταιρεία παραπλανούσε τις αρχές και το κοινό σχετικά με την επικινδυνότητα του προϊόντος. Και το έκανε παραποιώντας επιστημονικά δεδομένα, τοποθετώντας δικούς της επιστήμονες σε θέσεις κλειδιά του δημοσίου και χρηματοδοτώντας τα ΜΜΕ.

Η άδεια κυκλοφορίας της γλυφοσάτης στην ΕΕ λήγει τον Δεκέμβριο και έχουν μαζευτεί υπογραφές πολιτών για να μην ανανεωθεί. Οι συζητήσεις στην αρμόδια επιτροπή των κρατών μελών συνεχίζονται με ορισμένα κράτη να αντιτάσσονται πλήρως στην ανανέωση, ενώ άλλα την υποστηρίζουν.

31 Οκτωβρίου 2017

Υποψήφιοι αυτόχειρες και επίδοξοι δολοφόνοι

Μερικές καθημερινές συμπεριφορές δείχνουν ότι δεν αγαπούμε τη ζωή και την υγεία, ούτε τη δική μας ούτε των άλλων …
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 31 Οκτωβρίου 2017 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-307)

Τροχαία. Η Βρετανία προχωρεί στην αναμόρφωση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας δημιουργώντας ένα νέο αδίκημα, την πρόκληση τραυματισμού λόγω απερίσκεπτης οδήγησης. Σε περίπτωση που προκληθεί θάνατος λόγω υπερβολικής ταχύτητας, αγώνων ταχύτητας, οδήγησης υπό την επήρεια οινοπνεύματος και ουσιών ή χρήσης κινητού τηλεφώνου, θα προβλέπεται ποινή ισόβιας κάθειρξης αντί για την 14ετή φυλάκιση που προβλέπεται σήμερα.

Επιπλέον, το βρετανικό Υπουργείο Μεταφορών έχει διπλασιάσει το πρόστιμο για την χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση, ανεβάζοντάς το στις 200 λίρες (περίπου 225 ευρώ) με ταυτόχρονη επιβολή 6 βαθμών ποινής στους οδηγούς.

Στη χώρα μας τα παραπάνω δεν θεωρούνται εγκλήματα αλλά πλημμελήματα! Έτσι, οι δολοφόνοι οδηγοί, αν έχουν επιζήσει, απελευθερώνονται αυθημερόν και έχουν την δυνατότητα να ξαναπιάσουν το τιμόνι πριν ακόμη στεγνώσει το αίμα των θυμάτων τους στην άσφαλτο. Κι αυτό παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις πολλών για τον χαρακτηρισμό των πράξεων αυτών ως τροχαίων εγκλημάτων. Όπως του Σταύρου Πολέντα, προέδρου του Πανελλήνιου Συλλόγου Αρωγής και Αλληλεγγύης Οικογενειών Θυμάτων Τροχαίων Δυστυχημάτων «Ο Άγιος Χριστόφορος». Ή του γνωστού πρώην οδηγού αγώνων και ειδικού σε θέματα οδικής ασφάλειας Ιαβέρη (Αναστάσιου Μαρκουίζου).

Επιπλέον, η κυβέρνηση γνωστοποίησε ότι σχεδιάζει τη σύνδεση των προστίμων για τις παραβάσεις του ΚΟΚ με το εισόδημα των παραβατών, κάτι που αποτελεί την χειρότερη μορφή ταξικού διαχωρισμού από την εποχή της φεουδαρχίας!

Φυτοφάρμακα. Μιλούσα τις προάλλες με έναν ελαιοπαραγωγό, στον οποίο συνέστησαν να χρησιμοποιήσει ένα συγκεκριμένο εντομοκτόνο (Bulldock) κατά του δάκου. Παρόλο που οι οδηγίες του προϊόντος μιλούν για δολωματικό ψεκασμό, η συμβουλή που δόθηκε ήταν για ψεκασμό ολικής κάλυψης. Ο υπόψη αγρότης διαπίστωσε με τρόμο ότι σε αυτή την περίπτωση η συγκομιδή επιτρέπεται μόνο 56 ημέρες μετά το τελευταίο ψέκασμα! Γιατί το συγκεκριμένο προϊόν είναι ιδιαίτερα τοξικό για τον άνθρωπο, τα ψάρια και τις μέλισσες.

Πολλά από τα ενεργά συστατικά των φυτοφαρμάκων είναι αποδεδειγμένα καρκινογόνα. Είχαμε γράψει και παλιότερα για τις βλαβερές συνέπειες της αλόγιστης χρήσης φυτοφαρμάκων, ιδίως όταν δεν λαμβάνονται οι προβλεπόμενες προφυλάξεις (βλ. Χ.Ν. 28/6/2012). Για να προστατευθούν οι ραντιστές (φόρμα, μάσκα, γυαλιά, υποδήματα, γάντια) αλλά και το περιβάλλον (π.χ. ο υδροφόρος ορίζοντας, τα άγρια ζώα αλλά τα χρήσιμα έντομα όπως οι μέλισσες). Επιπλέον, τα προστατευτικά ρούχα πρέπει να καθαρίζονται χωριστά από τα υπόλοιπα ρούχα της οικογένειας, προκειμένου τα φάρμακα να μην περάσουν στα παιδιά.

Κάπνισμα. Το έχουμε γράψει άπειρες φορές. Το κάπνισμα σκοτώνει! Κι όχι μόνο τους καπνιστές αλλά και όσους δεν καπνίζουν αλλά αναπνέουν τον καπνό του τσιγάρου, ιδίως σε κλειστούς χώρους (παθητικοί καπνιστές). Για να προστατευθούν αμφότεροι έχουν θεσπιστεί σε όλο τον κόσμο νόμοι που απαγορεύουν το κάπνισμα σε κλειστούς χώρους. Στην Ελλάδα ο σχετικός νόμος δυστυχώς δεν εφαρμόζεται!

Ο καπνιστής που ξεφυσά τον καπνό του τσιγάρου του πάνω στον μη καπνιστή, εκτός από την βλάβη που προκαλεί στην δική του υγεία, δείχνει και παντελή έλλειψη σεβασμού για την ζωή και την υγεία του πλησίον του. Που μπορεί να είναι το παιδί του, η σύντροφός του, ο φίλος του. Όταν μάλιστα η ιατρική έρευνα έχει τεκμηριώσει τις βλαβερές συνέπειες του καπνού από την δεκαετία του 1950.

Διαπροσωπικό μίσος. Τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί τα κηρύγματα μίσους εναντίον κάθε είδους μειονοτικών ομάδων. Μερικοί θρησκευτικοί ηγέτες και δημόσια πρόσωπα βάζουν στο στόχαστρο ανθρώπους διαφορετικής θρησκείας ή φυλετικού προσανατολισμού. Ή και ανθρώπους που έχουν φτάσει στη χώρα μας ως πρόσφυγες δραπετεύοντας από ζώνες πολέμων, σφαγών και καταπίεσης.

Παράλληλα, μερικοί πολιτικοί επαναφέρουν στην επικαιρότητα περιόδους της πρόσφατης ιστορίας μας κατά τις οποίες κυριάρχησαν αιματηρές εμφύλιες συγκρούσεις. Διάφορες ομάδες αμφίβολης προέλευσης προχωρούν και σε πράξεις βίας σε πανεπιστήμια, νοσοκομεία, σε δημόσιους ανοικτούς χώρους.

Η κατάληξη των εν λόγω φαινομένων είναι γνωστή από τη μελέτη της ιστορίας. Και δεν είναι ποτέ ευχάριστη. Γιατί η βία προκαλεί περισσότερη βία ... Ή όπως μας λέει ο σοφός Σολομώντας στις Παροιμίες λ'-33 «άμελγε γάλα και εσταί βούτυρον, εαν δε εκπιέζης μυκτήραν εξελεύσεται αίμα εαν δε εξέλκης λόγους εξελεύσονται κρίσεις και μάχαι» ή σε μια πιο σύγχρονη μετάφραση «όστις χτυπά το γάλα, εκβάλλει βούτυρον και όστις εκθλίβει την ρίνα εκβάλλει αίμα και όστις ερεθίζει οργήν, εκβάλλει μάχας».

Συμπέρασμα. Οι αντικοινωνικές συμπεριφορές που πολλαπλασιάζονται στη χώρα μας δείχνουν ότι δεν εκτιμούμε τη ζωή και την υγεία, κι ας ευχόμαστε συνέχεια «πρώτα η υγεία», «εις υγεία» κι «αν έχουμε υγεία όλα τα άλλα τα βρίσκουμε». Απαιτούμε τον σεβασμό των άλλων αλλά οι περισσότεροι δεν δείχνουμε σεβασμό προς τους πλησίον μας, προς τους συμπολίτες μας, προς τους ξένους - τους οποίους οι πρόγονοί μας, τους οποίους τόσο συχνά επικαλούμαστε, θεωρούσαν ιερούς. Και με τις απερίσκεπτες συμπεριφορές μας ως υποψήφιοι αυτόχειρες ή επίδοξοι δολοφόνοι προκαλούμε πόνο στους δικούς μας και στην κοινωνία γενικότερα …Ας μετανοήσουμε όσο είναι ακόμη καιρός!

24 Οκτωβρίου 2017

Γράμμα από τις Βρυξέλλες

Από τη συνάντηση εκπροσώπων των ευρωπαϊκών υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης με στόχο να γίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση ασφαλής (#makeEUsafe)
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 24 Οκτωβρίου 2017 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-306)

Την περασμένη εβδομάδα βρέθηκα στις Βρυξέλλες προσκεκλημένος της Ένωσης για τον Ευρωπαϊκό Αριθμό Επειγόντων – 112 (ΕΕΝΑ). Μαζί με δεκάδες μέλη υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης από όλη την Ευρώπη συζητήσαμε επί δύο μέρες τις ανάγκες τους και τις μελλοντικές προοπτικές στoν κρίσιμο τομέα της επικοινωνίας των αρχών διαχείρισης επειγόντων με τους πολίτες, όταν βρίσκονται σε εξέλιξη μεγάλα ατυχήματα, καταστροφές και κρίσεις.

Συμμετείχαν πυροσβέστες, γιατροί επειγόντων και αστυνομικοί, καθώς και ειδικοί σε θέματα μέσων κοινωνικής δικτύωσης, διαχείρισης κρίσεων, γεωεντοπισμού, κυβερνοασφάλειας και χαρτογράφησης αυτόματων απινιδωτών. Η χώρα μας, η οποία υποδέχεται κάθε χρόνο εκατομμύρια τουρίστες από όλο τον κόσμο, δεν είχε στείλει δυστυχώς εκπροσώπους από τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Αν είχαν έλθει θα είχαν επωφεληθεί ιδιαίτερα από τις εμπειρίες των συναδέλφων τους από τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Θεματολογία της συνάντησης. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρέθηκαν αρχικά τα ανοικτά θέματα σχετικά με την εφαρμογή της υπηρεσίας eCall. Πρόκειται για το σύστημα το οποίο, από τον Απρίλιο του 2018, θα επιτρέπει στα αυτοκίνητα να καλούν αυτόματα τον ευρωπαϊκό αριθμό επειγόντων 112 σε περίπτωση ατυχήματος, ακόμη κι αν οι επιβαίνοντες δεν είναι σε θέση να το κάνουν οι ίδιοι. Όλα τα καινούργια αυτοκίνητα θα είναι εξοπλισμένα υποχρεωτικά με το νέο σύστημα, ενώ τα παλαιά θα εξοπλιστούν σταδιακά.

Συζητήθηκαν επίσης τα διδάγματα από την εγκατάσταση του προηγμένου γεωεντοπισμού έξυπνων κινητών τηλεφώνων (Advanced Mobile Location ή AML). Αναφέρθηκαν οι εμπειρίες των χωρών που έχουν ήδη εγκαταστήσει το σύστημα αυτό ή που το δοκιμάζουν (Βρετανία, Εσθονία, και Λιθουανία Ισλανδία, Ιρλανδία, Σουηδία, Νορβηγία, Βέλγιο, Ιταλία, Αυστρία, Σλοβενία). Αναφέρθηκε το κόστος εγκατάστασης (περίπου 50.000 €) και τα τεράστια οφέλη του γεωεντοπισμού σε ακτίνα λίγων μέτρων αντί για πολλά χιλιόμετρα με τα υπάρχοντα συστήματα (βλ και Χ.Ν. 4/5/2016)

Άλλα θέματα που συζητήθηκαν αφορούσαν τη χρήση δρόνων (drones) και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Τα προβλήματα της χαρτογράφησης των αυτόματων εξωτερικών απινιδωτών. Και τις προκλήσεις των υπεύθυνων διαχείρισης κρίσεων που αντιμετωπίζουν απρόβλεπτες ή πολύπλοκες καταστάσεις για τις οποίες δεν έχουν καταρτίσει σχέδια εκ των προτέρων. Πολλές από τις σύγχρονες κρίσεις απαιτούν σπάνιες ηγετικές ικανότητες και δεξιότητες διαχείρισης του απρόβλεπτου.

Συνάντηση με τους Ευρωβουλευτές. Την τρίτη μέρα της εκδήλωσης, οι εκπρόσωποι των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης επισκέφτηκαν, φορώντας τις στολές τους, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το έκαναν για να ενημερώσουν τους ευρωβουλευτές των χωρών τους για τις κοινές τους θέσεις σχετικά με την υπό συζήτηση νέα νομοθεσία για τον Ευρωπαϊκό Κώδικα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών. Στόχος ήταν να γίνει η ΕΕ ασφαλής (#makeEUsafe).

Η νομοθεσία αυτή αντικαθιστά και ενισχύει την υφιστάμενη νομοθεσία για το 112 και άλλα θέματα τηλεπικοινωνιών που αφορούν άμεσα τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Ιδιαίτερη ενημέρωση έγινε επίσης για την ανάγκη θέσπισης ευρωπαϊκής στρατηγικής για την πυρασφάλεια καθώς και για τις ανάγκες των θυμάτων τρομοκρατικών επιθέσεων. Να σημειωθεί το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Αντόνιο Ταγιάνι καθώς και πλήθους ευρωβουλευτών που επισκέφτηκαν τα σημεία ενημέρωσης κάθε χώρας για ενημέρωση.

Πολλές από τις θέσεις των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης έχουν ήδη υιοθετηθεί από την κοινοβουλευτική επιτροπή εσωτερικής αγοράς και προστασίας των καταναλωτών αλλά απομένει η έγκρισή τους και από το Συμβούλιο Υπουργών Τηλεπικοινωνιών και από την ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Αφορούν τον προηγμένο γεωεντοπισμό αλλά και την πρόβλεψη για ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης των πολιτών σε περιπτώσεις επικείμενων ή εξελισσόμενων καταστροφών και κρίσεων. Επίσης την πρόσβαση των ατόμων με αναπηρίες στον ευρωπαϊκό αριθμό επειγόντων 112.

Πορεία για τα θύματα της τρομοκρατίας. Αμέσως μετά πραγματοποιήθηκε πορεία από το χώρο μπροστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο Υπουργών μέχρι το μνημείο των θυμάτων της τρομοκρατίας στις Βρυξέλλες. Εκτός από τους εκπροσώπους των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης από όλη την Ευρώπη, συμμετείχαν ο υπουργός εσωτερικών του Βελγίου, ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Ένωση Ασφάλειας, ο δήμαρχος των Βρυξελλών, οι αρχηγοί αστυνομίας και πυροσβεστικής του Βελγίου και πλήθος κόσμου. Χαιρετισμό απεύθυνε ο Πρόεδρος της ΕΕΝΑ Δρ Δημήτρης Πύρρος, επιστημονικός διευθυντής του ΕΚΑΒ.

Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η στιγμή που όλοι οι παρευρισκόμενοι άφησαν από ένα λευκό τριαντάφυλλο στο μνημείο, το οποίο έχει φτιαχτεί ακριβώς για να θυμίζει τα θύματα της τρομοκρατίας και την υποχρέωσή όλων μας να κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να μην υπάρξουν άλλες απώλειες ανθρώπινων ζωών στο μέλλον.

Η ενίσχυση της ετοιμότητας των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης με κάθε μέσον πρέπει να αποτελεί μια από τις προτεραιότητες της πολιτείας. Μαζί με τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μέτρων πρόληψης και ελαχιστοποίησης των επιπτώσεων ατυχημάτων και καταστροφών αποτελεί δείγμα πολιτισμένης χώρας που νοιάζεται για την ζωή, την υγεία και την προστασία των ελλήνων πολιτών αλλά και των πολυάριθμων επισκεπτών της όμορφης χώρας μας.

17 Οκτωβρίου 2017

Απελευθέρωση …

Τα κύρια σημεία της ομιλίας του ψυχολόγου Ιωάννη Λύκου σχετικά με τις ψυχολογικές παραμέτρους της εξάρτησης από τον καπνό
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 17 Οκτωβρίου 2017 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-305)

Το αίτημα για περισσότερη ελευθερία είναι στην ημερησία διάταξη. Το φωνάζουν οι φοιτητές και όσοι υποφέρουν από τα μέτρα που αναγκάστηκαν να πάρουν οι κυβερνήσεις λόγω μνημονίων. Το προβάλουν οι λογοτέχνες, οι τραγουδοποιοί και οι ηθοποιοί με τα έργα τους. Το γιορτάζουμε στις εθνικές εορτές και επετείους. Τι θα λέγατε όμως αν σας έλεγα ότι ένας στους τρεις Έλληνες έχει υποδουλωθεί με ύπουλο τρόπο; Και μάλιστα συνεχίζει να είναι δούλος μιας ολέθριας συνήθειας! Του καπνίσματος.

Αυτό ήταν το συμπέρασμα που έβγαλα ακούγοντας τους ομιλητές της εκδήλωσης που οργάνωσε πριν λίγες μέρες η πρωτοβουλία πολιτών «Ψυχαγωγία και εργασία χωρίς καπνό - Χανιά» με θέμα την σχέση καρδιαγγειακών νοσημάτων και καπνίσματος. Ιδίως όταν άκουσα τον ψυχολόγο Ιωάννη Λύκο να μιλάει για τις ψυχολογικές παραμέτρους της εξάρτησης από τον καπνό.

Τα στάδια για την διακοπή του καπνίσματος. Είναι γεγονός, τόνισε ο κ. Λύκος, ότι η εξάρτηση από το τσιγάρο δεν ξεχνιέται εύκολα ενώ η διακοπή του καπνίσματος απαιτεί συχνά περισσότερες προσπάθειες. Αναφέρθηκε μάλιστα αναλυτικά στα πέντε στάδια για την απεξάρτηση. Στο πρώτο στάδιο ο καπνιστής δεν έχει συνειδητοποιήσει την βλαπτικότητα της συνήθειας (κάτι που ισχύει ιδίως για τους εφήβους). Στο δεύτερο στάδιο, όταν αρχίσουν κάποια προβλήματα (όπως ο τσιγαρόβηχας) ο καπνιστής συνειδητοποιεί τις συνέπειες και αναλύει τα θετικά και τα αρνητικά στοιχεία της συνήθειάς του.


Το τρίτο στάδιο, χαρακτηρίζεται από προετοιμασία και αποφασιστικότητα για δράση αλλά και από τη διερεύνηση των τρόπων διακοπής του καπνίσματος. Στο τέταρτο στάδιο έχει πλέον ληφθεί η απόφαση και τίθενται σε πράξη οι μέθοδοι που επιλέχτηκαν. Τέλος, στο πέμπτο στάδιο ο πρώην καπνιστής αγωνίζεται να διατηρήσει τη νέα συμπεριφορά και την ιδιότητα του μη καπνιστή. Ωστόσο, σε όλα τα στάδια υπάρχει κίνδυνος υποτροπής, αλλά ευτυχώς κανείς δεν επιστρέφει στο πρώτο στάδιο. Μάλιστα όταν η προσπάθεια επαναληφθεί, ο καπνιστής είναι πιο ενημερωμένος και συχνά πιο αποφασισμένος.

Ο ρόλος της νικοτίνης. Ο κ. Λύκος τόνισε ότι η νικοτίνη είναι ένα ύπουλο μόριο και το παρομοίασε με κακό ερωτικό σύντροφο - αρχικά δίνει ευχαρίστηση μετά όμως γίνεται απαραίτητο και δημιουργεί συμπτώματα στερητικού συνδρόμου (δυσκολία συγκέντρωσης, δυσκολία στον ύπνο, συμπτώματα κατάθλιψης, αύξηση της όρεξης, διάχυτοι πόνοι στο σώμα). Έτσι η ζωή του καπνιστή γίνεται μια αλληλουχία από διαδοχικά στερητικά σύνδρομα, τα οποία ο καπνιστής έχει πια μάθει να ανακουφίζει καπνίζοντας ένα τσιγάρο.

Μάλιστα, η απεξάρτηση είναι δυσκολότερη αν το κάπνισμα έχει αρχίσει σε εφηβική, νεαρή ή και παιδική ηλικία. Όποιος δεν έχει γίνει πελάτης της καπνοβιομηχανίας μέχρι την ενηλικίωσή του, δύσκολα ξεκινά το κάπνισμα μετά. Οι έφηβοι που κινδυνεύουν περισσότερο είναι όσοι ζουν σε περιβάλλον καπνιστών ή έχουν αντίστοιχα πρότυπα συμπεριφοράς και υφίστανται την πίεση του περιβάλλοντος και της παρέας. Να σημειωθεί ότι στην εκδήλωση τονίστηκε από άλλους ομιλητές ότι η νικοτίνη έρχεται δεύτερη μετά την ηρωίνη όσον αφορά την σωματική εξάρτηση και τρίτη μετά και την κοκαΐνη όσον αφορά την ψυχολογική εξάρτηση.

Το μεγάλο εμπόδιο: η νοηματοδότηση του καπνίσματος. Η αντιμετώπιση του στερητικού συνδρόμου που προκαλεί η νικοτίνη είναι το πρώτο βήμα για την διακοπή του καπνίσματος αλλά δεν είναι το βασικό εμπόδιο. Επειδή ο άνθρωπος έχει την τάση να επενδύει κάθε πράξη με κάποιο νόημα το κάπνισμα συνδέεται τελικά με συγκεκριμένες συμπεριφορές.

Ο έφηβος καπνίζει για να δείξει ανδρισμό, ενηλικίωση, επαναστατικότητα. Ο ενήλικας για να συγκεντρώσει τις σκέψεις του, γιατί το ευχαριστιέται, γιατί ηρεμεί μετά τη δουλειά αλλά και μηχανικά μετά το μεσημεριανό, με τον απογευματινό καφέ, στην τουαλέτα, ακόμη και μετά το γυμναστήριο ή την ερωτική πράξη.

Η ανατροπή αυτής της νοηματοδότησης που αναπτύσσεται σταδιακά είναι το δυσκολότερο βήμα, τόνισε ο κ. Λύκος. Συνεπώς, η διακοπή του καπνίσματος απαιτεί μελέτη της συμπεριφοράς του καπνιστή - πώς καπνίζει, πόσα τσιγάρα, σε ποιες στιγμές της ημέρας καπνίζει τα περισσότερα, πότε είναι περισσότερο ευάλωτος στην επιθυμία. Το ποίημα του Παντελή Μπουκάλα «Καπνός αι ημέραι» περιγράφει παραστατικά αυτή τη νοηματοδότηση. Με δυο λόγια: το τσιγάρο δεν είναι μόνο η νικοτίνη.

Ο δρόμος προς την ελευθερία. Θέλουμε να απελευθερωθούμε από αυτό τον ύπουλο δυνάστη; Πρώτον: πηγαίνουμε σε ένα ιατρείο διακοπής καπνίσματος. Δεύτερον: μελετούμε τη σχέση ζωής που έχουμε με το τσιγάρο. Ο συντομότερος δρόμος είναι η φαρμακοθεραπεία αλλά και με κάποια συμβουλευτική ψυχοθεραπεία. Συμπληρωματικά, μεγάλη ώθηση στη διακοπή δίνει και η υποχρεωτική εφαρμογή του νόμου για την απαγόρευση του καπνίσματος στους δημόσιους χώρους. Ωστόσο, η δημιουργία αντικαπνιστικών ζωνών στα μαγαζιά μοιάζει με την θέσπιση ζωνών όπου απαγορεύεται η ούρηση σε πισίνες!

Και τι σημαίνει ελευθερία από το τσιγάρο; Το εξήγησε στην ίδια εκδήλωση ένας πρώην καπνιστής, ο Βασίλης Κουλεντάκης. Πολύς ελεύθερος χρόνος. Δεν ενοχλούμε τους γύρω. Καλύτερη ποιότητα και ελεύθερη αναπνοή. Χωρίς να αλλάξουν οι διατροφικές συνήθειες, το φαγητό δίνει μεγαλύτερη απόλαυση. Και η ερωτική ζωή είναι σαφώς καλύτερη.

03 Οκτωβρίου 2017

Ο γεροπαράξενος

Kάθε ηλικιωμένος κρύβει μέσα του ένα παλικάρι που γνώρισε όμορφες και δύσκολες στιγμές και που αξίζει τον σεβασμό μας και την αγάπη μας
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 3 Οκτωβρίου 2017 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-304)

Όταν ένας γεράκος αναχώρησε για την αιώνια κατοικία του σε ένα γηροκομείο της Αυστραλίας, όλοι νόμιζαν ότι δεν είχε αφήσει τίποτα πίσω του. Όμως, οι νοσοκόμες ανασκαλεύοντας τα φτωχικά του υπάρχοντα βρήκαν ένα ποίημα για την γεροντική ηλικία. Ο Γεροπαράξενος (Cranky Old Man – της Phyllis McCormack, επιμέλεια από τον Dave Griffith) δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο και έκτοτε το ποίημα του γεροντάκου έχει γίνει παγκόσμια γνωστό.

Νάτο σε μια πρόχειρη μετάφραση:

Νοσοκόμες, νοσοκόμοι, τί κοιτάζετε λοιπόν;
Και τί σκέφτεστε σαν δείτε τον γεροπαράξενο;

«Αχ ρε γέρο ξεδοντιάρη, πού κοιτάς; Ξεκούτιανες!
Τις παλιές συνήθειές σου όλες απαρνήθηκες …»

Το μισό φαΐ το χύνω και δεν αποκρίνομαι,
κι όλο μου φωνάζετε «Γέρο μου τελείωνε!» 
Γέρος που ’ναι αφηρημένος και αλλού ταξίδια κάνει,
κι όλο χάνει κάποιο ρούχο, πότε κάλτσα ή στιβάνι.
Τώρα μπάνιο, τώρα ύπνο, ένα γεύμα κι ένα δείπνο,
και τη μέρα του γεμίζει κάνοντας ό,τι του ειπούν.

Μα τι σκέφτεστε σαν δείτε τον γεροπαράξενο;
Ε, λοιπόν κοιτάξτε πάλι να σας πω τι κρύβει αυτό
το ρυτιδιασμένο σώμα και το βλέμμα το σβηστό.

Κι όπως υπομένω αγόγγυστα να με πιλατεύετε,
τώρα θέλω οι νοσοκόμες ακίνητες να με υπομένετε.

Χτες νομίζω ότι ήμουν εντεκάχρονο αγόρι,
με γονείς αγαπημένους, με αδέλφια κι αδελφές!
Έφηβος πετιέμαι τώρα με φτερά στο κάθε πόδι,
κι η καρδιά μου σπίθες βγάζει σαν περνούν οι κοπελιές!

Είκοσι χρονών γαμπρός με καρδιά που πεταρίζει,
η καλή μου τώρα όρκους στο αυτί μου ψιθυρίζει.
Εικοσπέντε είμαι τώρα κι έχουμε ένα παιδάκι,
που θα πρέπει να διδάξω μέσα σ’ όμορφο σπιτάκι.

Έφτασα πια τριαντάρης, τα παιδιά μας μεγαλώνουν
όμορφα, αγαπημένα και για πάντα αδελφωμένα.
Στα σαράντα πια οι γιοί μου ξεπετάχτηκαν και φύγαν,
και η πρώτη μου η αγάπη μου κρατάει συντροφιά.
Στα πενήντα γύρω-γύρω τριγυρίζουν τα εγγόνια,
των παιδιών μας τα παιδάκια, τα διπλοαγαπημένα.

Ήλθαν τώρα μαύρες μέρες, έχασα τη σύζυγό μου
και φοβάμαι ν’ ατενίσω τα δεινά του μέλλοντος μου!
Τα παιδιά φροντίζουν τώρα τα δικά τους τα εγγόνια,
κι εγώ γέρος πια θυμούμαι περασμένα μεγαλεία!

Δυστυχώς η φύση είναι, αχ αμείλικτη στους γέρους,
και ανόητους τους κάνει και ξεκούτηδες γελοίους.
Καταρρέει το σαρκίο, σφρίγος, χάρη πια πετάξαν,
στης καλής καρδιάς τη θέση σκληρή πέτρα μου φυτεύσαν!

Αλλά μέσ’ σ’ αυτόν το γέρο ένα παλικάρι πάντα κρύβεται,
και η πέτρινη καρδιά του που και που στα δάκρυα πνίγεται!
Παλιές χαρές αναπολεί, και λύπες αναθυμάται,
πόνοι, αγάπες, συμφορές ξανάρχονται, περνάνε!
Πώς περάσανε τα χρόνια, αστραπή ήταν και πάνε,
η ζωή δεν είναι αιώνια, όλοι προς τον τάφο πάμε!

Τα μάτια ανοίξτε όλοι σας ανθρώποι και κοιτάξτε
αντί γεροπαράξενο όλοι θα δείτε ΕΜΕΝΑ,
έναν απλό συνάνθρωπο που έζησε καλά!

Θυμηθείτε αυτό το ποίημα όταν διασταυρωθείτε με κάποιον ηλικιωμένο. Έχει περάσει πολλά στη ζωή του. Λύπες και χαρές. Παρόλο που στα νιάτα του ήταν παλικάρι, σήμερα έχει ιδιαίτερες ανάγκες (βλ. ΧΝ 19/9/2012). Στο σπίτι και στο δρόμο. Ανάγκες για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα υγείας αλλά και ανάγκες ψυχολογικής υποστήριξης. Κυρίως όμως, μη λησμονείτε ότι μια μέρα θα βρίσκεστε κι εσείς στην θέση του …

26 Σεπτεμβρίου 2017

Κάπνισμα και καρδιοπάθειες

Οι επιπτώσεις του καπνίσματος στην ανθρώπινη καρδιά είναι το θέμα της αυριανής εκδήλωσης-συζήτησης
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 26 Σεπτεμβρίου 2017 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-303)

Την περασμένη Δευτέρα, τα Χανιώτικα Νέα αφιέρωσαν την πρώτη τους σελίδα στα συμπεράσματα της παγκόσμιας έρευνας για την επιβάρυνση της υγείας μας (Χ.Ν. 18/9/2017). Η έρευνα αυτή επιβεβαίωσε για άλλη μια φορά όσα έχουμε λίγο-πολύ γράψει κατ' επανάληψη σε αυτήν εδώ τη στήλη. Ότι δηλαδή, οι κυριότερες αιτίες θανάτου είναι τα καρδιαγγειακά νοσήματα (ισχαιμική καρδιοπάθεια και εγκεφαλικά), ο καρκίνος των πνευμόνων, η νόσος Αλτσχάιμερ, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), τα τροχαία και διάφοροι άλλοι τύποι καρκίνου (παχέος εντέρου, μαστού, παγκρέατος).

Μπορούμε να μειώσουμε τις πιθανότητες προσβολής μας από αυτές τις ασθένειες; Σίγουρα! Όλες οι έρευνες δείχνουν ότι ακόμη κι αν έχουμε κάποια γενετική προδιάθεση, μπορούμε με τις καθημερινές μας συνήθειες να καθυστερήσουμε το μοιραίο και να μην υποβαθμίσουμε την ποιότητα της ζωής μας. Και η σημαντικότερη συνήθεια που αποδεδειγμένα προκαλεί και επιβαρύνει τις περισσότερες από τις παραπάνω ασθένειες είναι το κάπνισμα.

Το κάπνισμα επηρεάζει τον οργανισμό και οδηγεί σε καρδιακές ανακοπές και εγκεφαλικά με ύπουλο τρόπο. Όταν καπνίζουμε, αλλά και όταν αναπνέουμε τον καπνό των καπνιστών (παθητικό κάπνισμα), στο αίμα μας εισάγεται μονοξείδιο του άνθρακα. Είναι το αέριο που εκλύεται από τα μαγκάλια και σε σχετικά μεγάλες δόσεις σκοτώνει ύπουλα γιατί είναι άοσμο. Έτσι στην καρδιά του κανονικού αλλά και του παθητικού καπνιστή φτάνει λιγότερο οξυγόνο.

Ταυτόχρονα το κάπνισμα επιταχύνει και τον καρδιακό ρυθμό. Αυτό σημαίνει ότι η καρδιά χρειάζεται περισσότερο οξυγόνο. Αλλά δεν το βρίσκει αφού με το κάπνισμα τροφοδοτείται με μονοξείδιο του άνθρακα!! Το αποτέλεσμα είναι η καρδιά να καταπονείται με την πάροδο του χρόνου! Επιπλέον, το κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο σχηματισμού θρόμβων. Έτσι όσοι πάσχουν από στεφανιαία νόσο, έχουν δηλαδή ήδη κάπως βουλωμένες αρτηρίες, και συνεχίζουν να καπνίζουν, αργά ή γρήγορα θα υποστούν μια καρδιακή προσβολή!

Η στεφανιαία νόσος αντιμετωπίζεται χειρουργικά για να βελτιωθεί η κυκλοφορία του αίματος με την τοποθέτηση ενδοπροθέσεων (στεντ) ή με αορτοστεφανιαία παράκαμψη (μπαϊπάς). Όμως, αν ο ασθενής ξαναρχίσει το κάπνισμα όλο το όφελος από αυτές τις επεμβάσεις εξανεμίζεται ή για να ακριβολογούμε, γίνεται καπνός!

Οι θρόμβοι δεν προκαλούν μόνο καρδιακές ανακοπές. Αν σχηματιστούν στον εγκέφαλο, προκαλούν εγκεφαλικά επεισόδια. Το αποτέλεσμα είναι θάνατος ή, ακόμη χειρότερα, ολική ή μερική παράλυση ή και απώλεια σημαντικών λειτουργιών του εγκεφάλου (π.χ. ομιλία, κατανόηση).

Κάπνισμα και καρδιά. Όλα τα παραπάνω θα αναλυθούν σε ενημερωτική εκδήλωση – συζήτηση που οργανώνει η Πρωτοβουλία πολιτών «Ψυχαγωγία και Εργασία χωρίς Καπνό - Χανιά» αύριο Τετάρτη 27 Σεπτεμβρίου ώρα 18:30 στην αίθουσα Λεκτόριο (Μίνωος 31, Χανιά). Θα μιλήσουν ο πνευμονολόγος Στυλιανός Βιττωράκης, ο καρδιολόγος Γεώργιος Σολιδάκης και ο ψυχολόγος Ιωάννης Λύκος.

Στην εκδήλωση, στην οποία η είσοδος είναι ελεύθερη, αναμένεται να ακουστούν και μαρτυρίες από πρώην και νυν καπνιστές σχετικά με τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν και αντιμετωπίζουν για να απαλλαγούν από την θανατηφόρα εξάρτηση του καπνίσματος. Θα ακολουθήσει στρογγυλό τραπέζι με θέμα «Η αρωγή της πολιτείας» όσον αφορά την διακοπή του καπνίσματος και τον περιορισμό της έκθεσης στον καπνό του τσιγάρου. Σε αυτό έχουν προσκληθεί να συμμετάσχουν εκπρόσωποι των αρμόδιων δημόσιων φορέων.

Πρωτοβουλία πολιτών «Ψυχαγωγία και Εργασία Χωρίς Καπνό - Χανιά». Η εν λόγω πρωτοβουλία πολιτών δημιουργήθηκε στα τέλη Ιανουαρίου του 2017. Στην ομάδα συμμετέχουν πάνω από 2.060 μέλη. Τον περασμένο Απρίλιο η ομάδα διοργάνωσε την εκδήλωση «Ας το πάρουμε απόφαση». Παράλληλα, έχει καταρτίσει χάρτη «άκαπνων» μαγαζιών στα Χανιά και έχει μοιράσει ενημερωτικά φυλλάδια και μαντινάδες στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Κατά του Καπνίσματος (31 Μαΐου 2017). Έχει επίσης δημοσιεύσει και σχετικό πρωτόκολλο ενεργειών για όσους παθητικούς καπνιστές αντιμετωπίζουν προβλήματα.

Στόχος της ομάδας είναι η εφαρμογή του νόμου για την απαγόρευση του καπνίσματος στους δημόσιους χώρους και χώρους εργασίας. Η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των συμπολιτών μας, καπνιστών και μη, σχετικά με τις βλαβερές συνέπειες του παθητικού καπνίσματος. Και η προστασία «ευάλωτων» ομάδων (παιδιά, αλλεργικοί, ασθματικοί, πάσχοντες από καρδιοαναπνευστικά νοσήματα, ηλικιωμένοι) από την καθημερινή, συνεχή και ανεξέλεγκτη έκθεσή τους στον καπνό στο σπίτι, το αυτοκίνητο, τον χώρο εργασίας τους, αλλά και σε όσους δημόσιους χώρους δεν εφαρμόζουν τη σχετική νομοθεσία για την απαγόρευση του καπνίσματος. Σε αυτούς περιλαμβάνονται νοσοκομεία, δημόσιες υπηρεσίες, καθώς και χώροι ψυχαγωγίας και διασκέδασης (παιδότοποι, εστιατόρια, μεζεδοπωλεία, μουσικές σκηνές, μπαρ, καφετέριες κ.ο.κ.).

Το κάπνισμα δεν είναι για τα παλικάρια. Γράφει ο Καζαντζάκης στο βιβλίο του «Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά»: «Τον είχε, βλέπεις, κυριέψει το πάθος. Μα ξαφνικά, εκεί που ΄τρεχε – ο άνθρωπος σου λέω είναι μυστήριο – στάθηκε, ντράπηκε, έβγαλε την καπνοσακούλα, την έκανε με τα δόντια του χίλια κομμάτια και την τσαλαπάτησε λυσσασμένος.
– Άτιμη, άτιμη! μούγκριζε. Πουτάνα! Και από την ώρα εκείνη, σε όλη του τη ζωή, δεν έβαλε τσιγάρο στο στόμα του. 
Έτσι κάνουν τα παλικάρια αφεντικό. Καληνύχτα!».

19 Σεπτεμβρίου 2017

Προστασία από καταιγίδες και πλημμύρες

Τρόποι προστασίας από ακραία καιρικά φαινόμενα, πλημμύρες και κεραυνούς, φαινόμενα που επιτείνονται λόγω της κλιματικής αλλαγής
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Χανιώτικα Νέα στις 19 Σεπτεμβρίου 2017 στη στήλη Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα-302)

Θυμάμαι, αρχές της δεκαετίας του 2000, μια συγκέντρωση του προσωπικού της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με θέμα τον προγραμματισμό για τις μελλοντικές δράσεις. Ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής έκανε μια πρόχειρη σφυγμομέτρηση ρωτώντας πόσοι πίστευαν πως βρισκόταν σε εξέλιξη η κλιματική αλλαγή. Από τους 100 περίπου παρόντες μόνον εγώ από τη μονάδα Πολιτικής Προστασίας και ένας ακόμη συνάδελφος σηκώσαμε τα χέρια μας!

Έκτοτε βέβαια η Ευρώπη έχει αναλάβει ηγετικό ρόλο στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Τα εμφανέστερα σημάδια της οποίας είναι τα έντονα καιρικά φαινόμενα - κύματα καύσωνα και ξηρασίες, ισχυρότατες καταιγίδες και τυφώνες καθώς και πλημμύρες. Ας δούμε πώς μπορούμε να προφυλάξουμε τα σπίτια μας αλλά και τους εαυτούς μας.

Καταιγίδες. Στο Βέλγιο όπου έζησα 30 χρόνια έμαθα να ακούω προσεκτικά το δελτίο καιρού σε καθημερινή βάση. Για να πάρω αδιάβροχο ή ομπρέλα όταν δεν υπήρχαν σύννεφα στον ουρανό. Για να προγραμματίσω την έγκαιρη επιστροφή μου στο σπίτι πριν η καταιγίδα γίνει εντονότερη. Για να αποφύγω να κυκλοφορήσω με το αυτοκίνητο σε περιοχές που ήταν γνωστό ότι πλημμύριζαν.

Και κάθε χρόνο έπρεπε να ελέγξω και να καθαρίσω τις υδρορροές και τα φρεάτια. Να κλαδέψω τα ψηλά δένδρα για να μην πέσουν πάνω στο σπίτι. Και να φροντίσω για τη συντήρηση της θέρμανσης ώστε να μην βρεθώ να ξεπαγιάζω στη μέση του καταχείμωνου. Παράλληλα, όσοι θερμαίνονταν με ξύλα φρόντιζαν να αποθηκεύσουν αρκετά πριν σφίξουν τα κρύα.

Η συντήρηση και ενίσχυση της σκεπής είναι επίσης απαραίτητη, ιδίως σε κατασκευές κάποιας ηλικίας. Ασφαλίζουμε και στερεώνουμε κάθε αντικείμενο ή πινακίδα που μπορεί να παρασυρθεί από τον άνεμο προκαλώντας ζημιές ή τραυματισμούς. Τέλος, ασφαλίζουμε πόρτες και παράθυρα του σπιτιού ή του χώρου εργασίας μας.

Αποφεύγουμε τις δραστηριότητες σε θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές καθώς και τις άσκοπες μετακινήσεις. Αν οδηγούμε αυτοκίνητο σταματούμε σε προφυλαγμένο μέρος μέχρι να περάσει η καταιγίδα. Αν μετακινούμαστε με τα πόδια φροντίζουμε να καταφύγουμε σε ασφαλή χώρο αποφεύγοντας να περνούμε κάτω από μεγάλα δέντρα, από πινακίδες και γενικά από σημεία (π.χ. κάτω από μπαλκόνια), στα οποία ενδέχεται να πέσουν πάνω μας ελαφρά αντικείμενα (π.χ. γλάστρες, σπασμένα τζάμια κλπ.).

Κεραυνοί. Σημαντικό πρόβλημα, ιδίως σε ορισμένες περιοχές των Χανίων αποτελούν και οι κεραυνοί. Ευτυχώς, δεν απειλούνται όλες οι κατασκευές από άμεσο πλήγμα κεραυνού. Αλλά η πτώση του κεραυνού δημιουργεί υπερτάσεις στα δίκτυα ηλεκτρισμού και τηλεφώνου που ενδέχεται να καταστρέψουν τις συσκευές που είναι συνδεδεμένες στα εν λόγω δίκτυα (τηλέφωνα και τηλεφωνητές, υπολογιστές, τηλεοράσεις, και όλες οι συσκευές που έχουν ευαίσθητα ηλεκτρονικά κυκλώματα όπως πλυντήρια, κουζίνες κλπ).

Ένα απλό μέτρο προστασίας είναι η αποσύνδεση των συσκευών αυτών μόλις αρχίσει η καταιγίδα ιδίως στις περιοχές που κινδυνεύουν από παρόμοια προβλήματα. Αλλά και σε περίπτωση παρατεταμένης απουσίας καλόν θα ήταν να βγαίνουν οι συσκευές αυτές από τις πρίζες. Για καλύτερη προστασία θα πρέπει να τοποθετηθούν στην ηλεκτρική εγκατάσταση ειδικές ασφάλειες και να ενισχυθεί η γείωση. Σε περιοχές που ενδέχεται να πληγούν άμεσα από κεραυνούς θα πρέπει να εγκατασταθεί αλεξικέραυνο, ιδίως σε εγκαταστάσεις κρίσιμης σημασίας.

Πλημμύρες. Οι έντονες βροχοπτώσεις απειλούν όσα σπίτια έχουν κτιστεί πάνω σε κοίτες ποταμών. Η έλλειψη μακροχρόνιου πολεοδομικού σχεδιασμού και η αυθαίρετη δόμηση επιτείνουν το πρόβλημα. Αν ωστόσο έχετε κτίσει πάνω στο δρόμο που θα ακολουθήσει το νερό, αν δεν κατασκευάσετε κάποιο αντιπλημμυρικό έργο φροντίστε τουλάχιστον να καθαρίσετε τα φρεάτια ώστε να μπορεί να φύγει το νερό ευκολότερα.

Οι πλημμύρες αποτελούν αντικείμενο δύο νομοθετικών πράξεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα (2000/60/ΕΚ) και της οδηγίας 2007/60/ΕΚ για την αξιολόγηση και τη διαχείριση των κινδύνων πλημμύρας. Με βάση τις εν λόγω οδηγίες η Ειδική Γραμματεία Υδάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, έχει καταρτίσει χάρτες με τις περιοχές που κινδυνεύουν από πλημμύρες. Έτσι, όσοι θέλουν να κτίσουν σπίτι μπορούν να ελέγξουν αν το οικόπεδό τους βρίσκεται μέσα σε επικίνδυνη ζώνη.

Κατά τη διάρκεια της έντονης βροχόπτωσης που ενδέχεται να προκαλέσει πλημμύρα εγκαταλείψτε τα υπόγεια και μετακινηθείτε στο υψηλότερο σημείο του σπιτιού. Αν βρίσκεστε σε ανοικτό χώρο αποφύγετε να διασχίσετε χείμαρρο με τα πόδια ή με αυτοκίνητο. Αν το αυτοκίνητό σας ακινητοποιηθεί εγκαταλείψτε το γιατί υπάρχει πιθανότητα να παρασυρθεί ή να πλημμυρίσει. Μείνετε μακριά από ηλεκτροφόρα καλώδια και αποφύγετε τις περιοχές όπου έχουν σημειωθεί κατολισθήσεις.

Ασφάλιση. Μια καλή πρακτική που εφαρμόζεται σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες είναι η υποχρεωτική ασφάλιση των κτηρίων για τους κινδύνους πυρκαγιάς και πλημμύρας. Έτσι, σε περίπτωση ό μη γένοιτο που πέσετε θύμα μιας τέτοιας καταστροφής, θα υπάρχει η δυνατότητα κάποιας χρηματικής αποζημίωσης για την αποκατάσταση των ζημιών. Ωστόσο, η καλύτερη θεραπεία είναι πάντα η πρόληψη!

Περισσότερες πληροφορίες για την προστασία από πλημμύρες και έντονα καιρικά φαινόμενα υπάρχουν στις ιστοσελίδες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας (www.civilprotection.gr).